Cách điều trị bệnh ung thư vòm họng hiệu quả

Cách điều trị bệnh ung thư vòm họng hiệu quả

Hiện nay, ung thư vòm họng (ung thư vòm hầu) là một trong mười bệnh ung thư thường gặp nhất tại Việt Nam. Hàng năm khoa xạ trị bệnh viện K thường tiếp nhận điều trị trung bình từ 250 - 300 bệnh nhân ung thư vòm họng mới mắc. Có thể nói, ung thư vòm họng đã trở thành một căn bệnh “đáng sợ” hơn bao giời hết.

Các bệnh nhân sau khi được chẩn đoán <xem thêm chuẩn đoán bệnh ung thư vòm họng >, các bác sỹ sẽ xác định giai đoạn của bệnh, căn cứ vào giai đoạn bệnh cùng một vài yếu tố khác để quyết định kế hoạch điều trị và tiên lượng bệnh. Các biện pháp điều trị chính hiện nay gồm có:

1.   Điều trị ung thư vòm họng bằng tia xạ

- Với ung thư vòm họng hiện nay, xạ trị là phương pháp điều trị quan trọng nhất, chiếu tia cả khối u và hạch cổ nếu có. Với tiến bộ của khoa học kỹ thuật, các bác sỹ có thể xác định chính xác trường chiếu tia dựa vào các hình ảnh không gian 3 chiều nhằm tăng tối đa tác dụng của tia xạ trên khối u đồng thời hạn chế làm tổn thương mô lành.

2.   Điều trị ung thư vòm họng bằng phẫu thuật

- Do vòm họng nằm ở vị trí giải phẫu chật hẹp và sâu nên trước đây phẫu thuật không có vai trò quan trọng trong điều trị triệt để mà chỉ có vai trò trong việc lấy bệnh phẩm để chẩn đoán bệnh. Ngày nay với sự tiến bộ của phẫu thuật nền sọ, kết hợp với nội soi đã mở ra cơ hội chữa khỏi bệnh cho những bệnh nhân ung thư vòm họng thể kém đáp ứng với tia xạ như thể sừng hóa hoặc tái phát. Ngoài ra phẫu thuật còn có thể loại bỏ các hạch di căn ở vùng cổ giai đoạn còn khu trú.

3.  Điều trị bằng hóa chất

- Trước đây hóa chất chỉ được sử dụng khi ung thư vòm có di căn xa hoặc khi điều trị tia xạ thất bại, xu hướng mới hiện nay là điều trị tia xạ kết hợp với hóa chất ngay từ đầu để làm tăng hiệu quả điều trị triệt để khối u.

4.  Một số phương pháp khác điều trị ung thư vòm họng

- Ngoài các phương pháp điều trị cơ bản như trên, các nhà khoa học hiện nay đang nỗ lực nghiên cứu các biện pháp điều trị mới dựa trên sinh học phân tử, công nghệ gen, miễn dịch học… và bước đầu đã cho thấy hiệu quả điều trị tích cực.

Chẩn đoán, dấu hiệu bệnh ung thư vòm họng

Chẩn đoán, dấu hiệu bệnh ung thư vòm họng - Cơ thể chúng ta được cấu tạo bởi hàng tỉ tế bào. Phần sau của họng gọi là vòm mũi họng được lót bằng hàng triệu tế bào mà chúng phát triển và phân chia theo một trình tự nhất định. Đôi khi các tế bào này không thể kiểm soát được sự phân chia của chúng dẫn đến sự phát triển một khối u. Thông thường các khối u vòm mũi họng là u ác tính, vì thế chúng có thể xâm lấn trực tiếp đến các vùng ở phía sau của họng.

- Các tế bào ung thư theo đường bạch huyết, đường máu và lan tràn đến các hạch cổ và các cơ quan ở xa như xương, gan, não… Khi ung thư lan tràn đến các cơ quan đó sẽ có dấu hiệu của di căn hoặc xâm lấn và có thể là nguyên nhân tử vong.

Sau đây là một số chẩn đoán về bệnh ung thu vom hong:

1. Chẩn đoán xác định

Dựa và các dữ liệu khám lâm sàng và mô bệnh học, qua một số triệu chứng như chảy máu cam, nhức đầu, nghẹt mũi, ù tai nghe kém, di căn.....

2. Xếp loại giai đoạn bệnh

Theo xếp loại của UICC 1999.

. Khối u (T):

- T1: u ở trong giới hạn ở vòm

- T2: u lan tới tổ chức phần mềm của họng miệng hoặc hốc mũi

- T2a: u chưa xâm lấn ra cạnh thành họng

- T2b: u xâm lấn ra cạnh thành họng

- T3: u xâm lấn xương hoặc các xoang cạnh mũi

- T4: u xâm lấn vào trong sọ hoặc xâm lấn các dây thần kinh đáy sọ, hố thái dương, hạ họng hoặc mắt.

. Hạch cổ (N)

- N1: hạch cùng bên với u đường kính lớn nhất <=3cm.

- N2:

+ N2a: Hạch cổ cùng bên đường kính lớn nhất >3 và <6cm

+ N2b: Nhiều hạch cùng bên đường kính lớn nhất <=6cm

+ N2c: Hạch cổ hai bên đường kính lớn nhất <=6cm

- N3: Một hoặc nhiều hạch đường kính lớn nhất >6cm

. Di căn xa (M)

- MX: Không phát hiện thấy di căn xa

- MO: Không có di căn xa

- M1: Có di căn xa

Hiện giờ xã hội ngày càng phát triển, bệnh tật cũng theo đó mà ra, ung thu vom hong là một ví dụ, mà môi trường là một trong những nguyên nhân chính gây ra bệnh <xem thêm nguyên nhân gây bệnh ung thư vòm họng>, chính vì vậy, để bảo vệ sức khỏe của mình, hãy biết cách phòng tránh, hãy trang bị cho mình những kiến thức cơ bản nhất về căn bệnh ung thu vom hong này.

Nguyên nhân gây bệnh ung thư vòm họng

Nguyên nhân gây bệnh ung thư vòm họng - Nguyên nhân chính xác dẫn đến ung thư vòm họng vẫn chưa được biết nhưng các nhà khoa học đã khẳng định một số yếu tố liên quan như môi trường, do virut Epstein Barr (EBV), do di truyền hoặc kết hợp cả những lý do trên. Độ tuổi mắc bệnh thường từ 20 – 65 tuổi, nam nhiều hơn nữ.

Nguyên nhân gây ra UTVH cho tới nay chưa được xác định rõ ràng. Tuy vậy có rất nhiều giả thiết:

1. Virut:

Qua nhiều nghiên cứu thấy bệnh này có liên quan đến virút Epstein - Barr (EBV). Kháng thể chống virút EBV cao ở các bệnh nhân UTVH loại biểu mô không biệt hoá.

2. Bẩm tố di truyền

Nhiều trường hợp UTVH được phát hiện trong một gia đình. Tỉ lệ tăng cao của kháng nguyên HL - A2 ở vị trí thứ nhất và sự thiếu hụt ở vị trí thứ hai của kháng nguyên BW46 hình như tạo điều kiện thuận lợi cho sự xuất hiện UTVH.

3. Môi trường

Kiều dân Trung quốc di tản sang Mỹ ít bị UTVH hơn ở trong nước làm cho người ta nghĩ tới vai trò của môi trường tác động vào bệnh này. Tổn thương chức năng tế bào lympho T kèm theo nhiễm EBV mạn tính là hai yếu tố nguy cơ cao đã được xác định.

4. Thức ăn và cách chế biến.

Thức ăn chế biến qua các khâu lên men như rượu, bia, cá muối, dưa khú, nước mắm có chứa nhiều chất Nitrosamin có liên quan đến một số loại ung thư của đường tiêu hoá, và UTVH.

5. Tuổi và giới

Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, thấp nhất là 5 và cao nhất là 85, tuy nhiên lứa tuổi hay gặp nhất từ 30 - 55 chiếm tỉ lệ 70%.

. Giới: Bệnh gặp ở cả hai giới, tuy nhiên tỉ lệ nam/nữ = 2,5/1.

6. Ung thư vòm họng do tập quán 

- Thói quen hút thuốc lá, uống rượu. Thói quen ăn các thức ăn làm dưa, làm mắm; chiên nướng, thức ăn có thầu dầu, thức ăn ẩm mốc. Thắp nhiều hương khói. Người ta nhận thấy nồng độ Nitrosaminecủa những người K vòm cao hơn ở người bình thường

7. Nitrosamin = Nitrit + amine  

- Nitrit có nhiều trong các loại củ cải, cải bẹ, cải bắp khi muối dưa nhờ sự lên men sẽ chuyển nitrat thành nitrit.

8.  Và 1 nguyên nhân gây ung thư vòm họng hàng đầu nữa đó là Yêu bằng miệng!

HPV(Human Papilloma Virus) được phát hiện liên quan đến một trong những loại ung thư đường miệng ở giữa vùng lưỡi và a-mi-đan, hay còn gọi là ung thư vòm họng”, GS-TS  Amy Chen – chuyên gia giải phẫu đầu, cổ tại Trường Y Emory và người đứng đầu Viện Tai-Mũi-Họng Mỹ, cho biết.

Không phủ nhận vòm họng nhiễm HPV có liên quan đến hoạt động tình dục qua miệng, nhưng không giống như ung thư cổ tử cung, y học hiện chưa có xét nghiệm Pap phát hiện virus trong vòm họng. Chính vì vậy chúng ta cần có hiểu biết rõ ràng về bệnh ung thư vòm họng, về nguyên nhân, cách phòng tránh cũng như điều trị bệnh ung thư vòm họng <xem thêm cách phòng tránh bệnh ung thư vòm họng >.

cách phòng tránh bệnh ung thư vòm họng

Ung thư vòm họng (UTVH) là bệnh đứng đầu trong các ung thư vùng đầu cổ. Theo ghi nhận ung thư Hà nội, năm 1998 tỷ lệ mắc bệnh này ở nam giới là 9,2 người /100.000 dân và ở nữ giới là 4,8 người/100.000 dân.

Hàng năm khoa xạ trị bệnh viện K nhận điều trị trung bình từ 250 - 300 bệnh nhân ung thư vòm họng mới mắc. Ung thư vòm họng là một bệnh mang đặc điểm vùng. Trên thế giới hình thành ba khu vực địa lý, ở đó tỉ lệ mắc bệnh hoàn toàn khác nhau:

1. Khu vực có nguy cơ mắc cao: Bao gồm miền Nam Trung quốc, các nước vùng đông nam châu á.

2. Khu vực có nguy cơ trung bình và ngày càng có xu hướng tăng lên: Bao gồm các nước ở vùng bắc Phi.

3. Khu vực có nguy cơ thấp: các nước châu Âu, châu Mỹ.

Chẩn đoán ung thư vòm họng thường bị chậm do đặc điểm về vị trí giải phẫu khó khám, các triệu chứng vay mượn của các bộ phận quanh vòm họng.

Nếu bệnh được chẩn đoán ở giai đoạn sớm, cơ may chữa khỏi rất cao trung bình từ 70 - 90%, nếu chẩn đoán và điều trị ở giai đoạn muộn cơ may chữa khỏi chỉ còn từ 15 - 30%.

ung thu vom hong cho tới nay được điều trị chủ yếu bằng xạ trị cho giai đoạn sớm, hoá trị kết hợp với xạ trị ở giai đoạn muộn.

Qua nhiều nghiên cứu thấy bệnh này có liên quan đến virút Epstein - Barr (EBV). Kháng thể chống virút EBV cao ở các bệnh nhân UTVH loại biểu mô không biệt hoá.

Hiện tại các nhà khoa học đang nỗ lực nghiên cứu để phát triển vắc xin phòng virus Epstein-barr, một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu của ung thư vòm họng (xem thêm dấu hiệu nhận biết bệnh ung thư vòm họng). Trong khi chờ đợi các biện pháp phòng bệnh đặc hiệu như trên chúng ta có thể áp dụng các biện pháp khác để nâng cao sức khỏe nói chung, hạn chế các yếu tố nguy cơ khác của ung thư vòm như:

-Thường xuyên luyện tập thể dục thể thao, có chế độ làm việc sinh hoạt hợp lý để nâng cao sức khỏe.

-Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường ở vùng tai mũi họng như đau đầu kéo dài, xì máu mũi, ù tai, hạch cổ to… nên đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng sớm để được nội soi vòm, loại trừ bệnh.

-Không hút thuốc lá, hạn chế bia rượu chất kích thích, hạn chế ăn các thức ăn lên men như dưa muối, cà muối…

-Điều trị sớm những viêm nhiễm ở đường mũi họng.

Dấu hiệu,triệu chứng của bệnh ung thư vòm họng

Dấu hiệu của bệnh ung thư vòm họng - Hiện nay, rất nhiều người chưa hiểu đầy đủ về bệnh ung thư vòm họng, không biết về các triệu chứng của nó, không ít bệnh nhân vì thế mà để mất cơ hội điều trị bệnh tốt nhất, gây nguy hại đến tính mạng. Vậy thì, sau đây chúng tôi sẽ giới thiệu tới các bạn những dạng bệnh và triệu chứng của bệnh ung thư vòm họng.
Khối u có thể nằm ở những vị trí khác nhau của vùng hầu họng, thông thường chia ung thư vòm họng thành ba loại: ung thư trên thanh môn, ung thư thanh môn và ung thư dưới thanh môn. Ung thư vòm họng trên thanh môn chỉ khối u nằm ở vị trí trên dây thanh, ung thư thanh môn là chỉ ung thư dây thanh, ung thư dưới thanh môn là chỉ khối u nằm ở dưới thanh đới và trên sụn nhẫn.

 Một số triệu chứng của bệnh ung thư vòm họng : 

1. Nổi hạch ở cổ

Theo thống kê, ung thư vòm họng di căn phần cổ chiếm 40-85%. Do vòm họng có cấu trúc mô bạch huyết phong phú, các tế bào ung thư dễ dàng lan sâu lên trên cổ muộn hơn phát triển vào trong, xuống dưới, ra phía trước và hai bên. Khi phát triển số lượng càng nhiều , tốc độ càng nhanh, hạch cứng và không cho cảm giác đau đớn, tính hoạt động kém; vào giai đoạn cuối sẽ bám dính cố định.

2. Nhức đầu

Thường do khối u phá hủy nền sọ, dẫn đến di căn vàog não và dây thần kinh sọ. Ở kỳ cuối, dễ bị chẩn đoán nhầm là đau thần kinh.

3. Chảy máu cam

Là một trong những triệu chứng sớm nhất của ung thư vòm họng, nước mũi chủ yếu chảy ra từ một bên có kèm theo máu. Hầu hết bệnh nhân thường nuốt nước mũi và nhổ ra theo đường miệng khiến vì vậy khiến nước mũi kèm theo máu dễ bị chẩn đoán nhầm hoặc bị bỏ qua. Giai đoạn cuối có thể gây chảy máu liên tục.

4. Nghẹt mũi

Sau khi xuất hiện khối u, sẽ có hiện tượng tắc 1 bên mũi, khi khối u to lên sẽ khiến 2 bên đều bị nghẹt.

5. Ù tai và nghe kém

Khối u cản trở và đè lên thực quản, đồng thời gây ù tai, nghẹt tai, nghe kém hoặc kèm theo tràn dịch tympanic.

6. Hội chứng nội sọ

Khối u trong não bị vỡ lan sang các dây thần kinh sọ não gây ra các hội chứng nội sọ như nhức đầu, tê bì mặt, mờ mắt, xệ mí, lác trong, thậm chí mù. Hạch bạch huyết di căn xuyên qua các dây thần kinh sọ não ở nền sọ dẫn đến mất cảm giác ở cổ họng, vòm miệng tê liệt, nhai nuốt khó khăn, khàn giọng, liệt màn hầu.

7. Di căn

Trong giai đoạn cuối, ung thư vòm họng di căn ở phạm vi mắt, não, xương, phổi, gan và các bộ phận khác, đặc biệt là ở phổi và xương. Nếu người bệnh phát hiện triệu chứng nặng ở bộ phận nào, như một số bộ phận xương cố định bị đau, máu có đờm, thường xuyên đau ngực, gan sưng to, nhãn cầu lồi, thị lực giảm…cho thấy bệnh đã di căn .

Tế bào ung thư vòm họng phát sinh từ các lớp trên của niêm mạc mũi họng, giai đoạn đầu bệnh không có triệu chứng rõ ràng, trong quá trình chẩn đoán lâm sàng cũng rất khó phát hiện ra bệnh. Các triệu chứng sớm của ung thư vòm họng, ngoài hiện tượng ù tai hoặc đau nửa đầu, cơ bản không có hiện tượng khác. Khi đã di căn, khối u lấn sang các vùng xung quanh, bề mặt khối u bị loét, chảy máu, chảy mũi nhầy lẫn máu; hoặc khối u làm tắc nghẽn mũi, gây ngạt mũi, ù tai, tức như bị nút ráy tai, nghe kém. 

Một số bệnh nhân bị nhức đầu, đau nửa đầu, đau sâu trong hốc mắt, vùng thái dương, đau từng cơn hoặc âm ỉ, các triệu chứng ở tai và mũi xuất hiện nhiều hơn. Do triệu chứng của người mắc ung thư vòm họng không điển hình và tương đối giống với các bệnh tai mũi họng thông thường, vì vậy việc phát hiện bệnh sớm là tương đối khó khăn.